Bell Kraków szkoła języka angielskiego

Język angielski dla dzieci - kilka porad

Na ogół rodzice zapisują swoje dzieci na kursy języka obcego na cały rok szkolny. Dobre szkoły językowe przynajmniej dwa razy w semestrze wysyłają rodzicom raport o postępach dziecka, w którym nie tylko informują o postępach, ale też podpowiadają, jak rodzice mogą pomóc w eliminowaniu problemów z nauką. Bardzo przydatne okazuj seię wprowadzenie do raportów sposobu wykorzystywanego obecnie w europejskiej skali językowej CEFR (Common European Framework of Reference for Languages), w którym oprócz materiału, który dziecko powinno poznać, wyszczególnione są konkretne sytuacje, w których uczeń powinien umieć się porozumiewać (w mowie i piśmie) na danym poziomie zaawansowania.

W dobie powszechnego dostępu do Internetu, zarówno rodzice, jak i szkoły językowe mają dostęp do całej gamy materiałów, w tym również ciekawych gier językowych, które pomagają dziecku w szybszym opanowaniu języka obcego. Podsuwajmy dzieciom takie materiały, uczmy jak wykorzystywać Internet do ich wyszukiwania. Również rodzice, którzy nie znają języka obcego mogą pomóc w nauce swoich dzieci. Pomoc polegać tu będzie przede wszystkim na organizowaniu dziecku dostępu do odpowiednich materiałów i sytuacji pomocnych w nauce języka obcego.

Elżbieta Jarosz, Dyrektor Bell Kraków

Jak dobrać metodę nauczania języka obcego do własnych możliwości i potrzeb?

Znajomość języków obcych stała się podstawową potrzebą i cechą charakterystyczną naszych czasów. Jak nigdy dotąd, świat otwiera się przed nami, znikają granice, a możliwość korzystania z Internetu pozwala na wirtualne podróże do jego najbardziej odległych zakątków. Jedyną barierą, którą coraz częściej przychodzi nam pokonać jest brak znajomości języków obcych. Nic więc dziwnego, że nauka języków obcych staje się ważnym elementem naszej edukacji, a dobór odpowiedniej metody nauczania staje się coraz bardziej istotny. Co to jednak znaczy znać i umieć się posługiwać językiem obcym? Jak dobrze trzeba znać język, aby efektywnie się nim posługiwać? Czy wystarczy, jeżeli potrafimy porozumiewać się w prostych sprawach dotyczących życia codziennego, napisać prosty list, e-maila lub kartkę z pozdrowieniami? Czy też o znajomości języka możemy mówić dopiero wtedy, gdy potrafimy posługiwać się skomplikowanymi strukturami gramatycznymi, napisać esej, zrozumieć skomplikowany tekst? Jak wybrać najlepszą metodę nauczania i jak dobrać realne dla naszych potrzeb cele? Jak najlepiej wykorzystać czas, który możemy przeznaczyć na naukę języka?

Nowoczesna metodyka nauczania języków obcych podkreśla, że znajomość języka obcego to umiejętność posługiwania się nim w określonych sytuacjach życiowych. Metodycy zgodnie twierdzą, że nie ma jednej najlepszej metody nauczania języków obcych, dobrej dla każdego z nas. W zależności od naszych potrzeb i umiejętności, które chcemy nabyć, najlepszą metodą będzie ta, która w jak najkrótszym czasie pomoże nam te umiejętności opanować.

Wyróżniamy cztery podstawowe umiejętności, które składają się na znajomość języka: mówienie, pisanie, czytanie i rozumienie tego, co inni do nas mówią. Odpowiednia równowaga w uczeniu się tych wszystkich umiejętności zapewni nam zdolność swobodnego porozumiewania się w każdej sytuacji. Podejmując naukę języka obcego warto jednak zadać sobie pytanie, na których z tych umiejętności chcielibyśmy się skupić i do jakiego stopnia chcemy je opanować. Aby ułatwić uczącym się odpowiedź na to pytanie i pomóc im w precyzyjnym określeniu własnych potrzeb w zakresie nauki języka obcego, opracowano wspólna europejską skalę poziomów zaawansowania, a w niej listy tzw. umiejętności szczegółowych, can-do statements, które uszeregowano w skali od A1 do C2, gdzie A1 oznacza minimalne opanowanie danej umiejętności, a C2 najwyższy stopień zaawansowania w danej umiejętności. Dokumentem, który w przystępny sposób podaje takie listy umiejętności przydatne w różnych sytuacjach życiowych i podpowiada, jak samemu uczyć się planować i decydować o tym, których umiejętności chcemy się nauczyć w pierwszej, a których w dalszej kolejności, jest Europejskie Portfolio Językowe opracowane według wytycznych Rady Europy.

Jeżeli więc w danym okresie zależy nam przede wszystkim na opanowaniu umiejętności porozumiewania się w sklepie, w banku, z sąsiadem, czy też w ogólnym zarysie rozumienia informacji podawanych w dzienniku telewizyjnym, nie wybierajmy kursu językowego, który zakłada wyćwiczenie do perfekcji wszystkich struktur gramatycznych i naukę pisania skomplikowanych tekstów, ale kursu, na którym główną metodą nauczania będzie metoda komunikatywna, dzięki której szybciej nauczymy się porozumiewać w codziennych sytuacjach. Jeżeli staramy się o pracę, której częścią będzie pisanie listów elektronicznych w języku angielskim, potrzebujemy kursu językowego, na którym nauczymy się języka używanego w tego typu korespondencji. Jeżeli chcemy przygotować się do egzaminu, który upoważni nas do studiowania za granicą, powinniśmy poszukać szkoły, która pomoże nam opanować umiejętności językowe na wymaganym poziomie w jak najkrótszym czasie, by efektywnie zdać egzamin typu IELTS lub TOEFL.

Coraz częściej potrzebna jest nam umiejętność precyzyjnego określania własnych potrzeb językowych i umiejętność planowania własnego toku nauczania języków obcych. Listy umiejętności w Portfolio zapisane są prostym i zrozumiałym dla każdego z nas językiem. Posługując się nimi, możemy nie tylko łatwo i dokładnie określić swoje potrzeby i dobrać szkołę językową, która będzie w stanie dostosować metody nauczania do tych potrzeb, ale również sprawdzić, czy faktycznie opanowujemy umiejętności, których obiecano nas nauczyć w trakcie kursu językowego.

Świadomość realnych celów, które możemy osiągnąć w danym przedziale czasu oraz znajomość skutecznych technik uczenia się określana jest dzisiaj modnym angielskim terminem learner autonomy . Niechętnie przyznajemy, że jest to ważny termin w nauczaniu języków obcych. Wygodniej jest przerzucić odpowiedzialność za określenie naszych potrzeb i dobranie odpowiedniej dla nas metody nauczania na szkołę językową, do której się zapisujemy. I dopiero, gdy po raz kolejny nie jesteśmy zadowoleni z kursu językowego, zdajemy sobie sprawę, że działając w ten sposób najczęściej tracimy czas.

Praktyczne rady odnośnie wyboru sposobu nauki języka można znaleźć na stronie internetowej Europejskiego Stowarzyszenia na Rzecz Jakości w Nauczaniu Języków Obcych EAQUALS http://www.eaquals.org/, w zakładce „Communities", a dalej „Learners".

Elżbieta Jarosz

Dyrektor Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych Gama-Bell w Krakowie

Elżbieta Jarosz, Bell Kraków

Czy warto uczyć się języków obcych we wczesnym dzieciństwie?

Wiemy już, że umiejętności uczenia się nie zostają wykorzystywane w pełni przez obecne techniki edukacyjne. Naukowcy udowodnili, że mózg rozwija się z największą szybkością od urodzenia do 10 roku życia, a newralgicznym punktem jest możliwe istnienie określonych przedziałów czasowych w życiu dziecka, w których nie tylko rozwija ono podstawowe zmysły, takie jak wzrok czy słuch, ale równolegle kształci zdolności muzyczne, językowe, talenty artystyczne czy logikę.

Na przykład każde normalne dziecko przyswaja sobie ojczysty język w wieku od 2 do 4 lat. Czemu więc czekać następne 6 lat przed rozpoczęciem nauki drugiego, a nawet trzeciego języka, jeżeli  w tym okresie życia możliwości mózgu swobodnie pozwalają na równoległą naukę kilku języków? Są rozległe dowody na to jak szybko dziecko, które ma kontakt z obcym językiem uczy się go. Z własnych obserwacji wiemy, że podobnie dzieje się z innymi zdolnościami. Dzieci, które przebywają pomiędzy uzdolnionymi muzycznie ludźmi, same nieświadomie ukierunkowują swoje talenty stając się uzdolnione muzyczne w późniejszym wieku.

Czy to jednak znaczy, że dziecko od chwili swoich narodzin bombardowane muzyką Bacha czy Berlioza w przyszłości zostanie geniuszem muzycznym? Czy mówienie do dziecka w różnych językach będzie rozwijało jego talenty lingwistyczne? Czy dziecko zostanie świetnym matematykiem jeżeli jego rodzice będą go uczyli elementów logiki od najmłodszych lat? Odpowiedź na te pytania zawiera się w stwierdzeniu: “Do pewnego stopnia”.

Praktyczne umiejętności nabyte we wczesnym dzieciństwie, których nie będziemy podtrzymywać  w późniejszym wieku prawdopodobnie zanikną. Jeżeli jednak zdecydujemy się do nich powrócić, nawet po dłuższej przerwie, będzie je nam o wiele łatwiej „przypomnieć sobie” i opanować, niż gdybyśmy robili to po raz pierwszy. Człowiek, który we wczesnym dzieciństwie uczył się grać na fortepianie, po dwudziestu latach przerwy o wiele łatwiej opanuje tę umiejętność niż osoba, która nigdy nie miała z tym instrumentem do czynienia. Podobnie nastolatek, któremu przyjdzie uczyć się języka obcego w szkole, zrobi to szybciej i z mniejszym wysiłkiem niż dziecko, które nie miało wcześniejszego kontaktu z tym językiem. Powstałe we wczesnym dzieciństwie połączenia odpowiedzialne za zdolności muzyczne czy językowe nie ulegają zanikowi.


Jakie metody są najlepsze przy uczeniu dzieci?

“Zagrajmy w grę!” - to proste żądanie, które często słyszymy z ust dziecka. Każde małe dziecko zainteresowane jest piosenkami i zabawami ruchowymi. Dlaczego więc nie wykorzystać tych zainteresowań przy nauce języka obcego?

Wyniki badań naukowych potwierdzają, że najkorzystniejsze dla rozwoju umysłowego dzieci jest dorastanie w otoczeniu ciekawym, bezpiecznym i wśród ludzi zaspokajających ich emocjonalne i intelektualne potrzeby.

Dzieci najłatwiej się uczą poprzez kontakt z tym, co sprawia im przyjemność. Dlatego przyswajanie języka obcego ułatwiają i przyspieszą gry językowe i ruchowe, jak również nauka piosenek. Pomogą one nie tylko szybciej opanować język obcy, ale również,  przy okazji, wykształcą w dziecku koordynację ruchową, refleks, pewność siebie i zdolność koncentracji.

Upewnijmy się więc, czy nasze dziecko uczy się języków obcych poprzez słuchania opowiadań, oglądanie przedstawień teatrzyków kukiełkowych, uczestniczenie w ćwiczeniach słuchowo - ruchowych. Czy w zależności od wieku dziecka, wykorzystywane są projekty plastyczne, zabawy grupowe, czy też edukacyjne ćwiczenia z zabawkami przyporządkowujące słówka i zwroty do realnych sytuacji. Czy na zajęciach wykorzystywane są pomoce naukowe i rekwizyty odpowiednio dostosowane do wieku naszego dziecka.

Jednocześnie zadbajmy o to, aby dziecko otoczone językiem obcym czuło się bezpiecznie i rozumiało wszystkie działania nauczyciela. Oddajmy je w ręce odpowiednio wykwalifikowanego specjalisty, który potrafi stworzyć odpowiednią atmosferę na lekcji, będzie wiedział jakie ćwiczenia zastosować, aby rozwijać różne zmysły i kształcić różne umiejętności u dzieci, który będzie zachęcał do współdziałania, a nie rywalizacji.

Profesjonalny i nowocześnie myślący lektor języka obcego

Kto chce dziś dobrze uczyć innych – sam będzie musiał się uczyć przez całe życie. Trudno bowiem otwierać i wypełniać cudze głowy, trzymając własną w zamknięciu przed zmieniają-cym się błyskawicznie światem. Trudno też oczekiwać od młodych uczniów czy dojrzałych słuchaczy wyobraźni i kreatywności, jeśli sami powielamy przez wciąż schematy. Z całą pewnością wcześniej czy później przyjdzie dzień, kiedy najlepszy „sprawdzony schemat” nie zadziała. XXI wiek to czas wielkich zmian: nowe technologie cyfrowe, trendy społeczne promujące różnorodność, z jednej strony rosnąca tolerancja dla indywidualizmu, a z drugiej akceptacja eklektyzmu zarówno w obszarze stylu, mody, estetyki i sztuki, jak i nauki. Życie wokół nas zmienia się w zawrotnym tempie, a to oznacza, że zmieniają się potrzeby naszych uczniów i słuchaczy.
Jeśli chcemy sprostać oczekiwaniom naszych uczniów i skutecznie zaspokajać ich potrzeby jako lektorzy języków obcych, musimy w naszej pracy stosować nowe zasady:

• ELASTYCZNOŚĆ – nie ma dwóch takich samych uczniów / słuchaczy, a tym bardziej dwóch takich samych grup (nigdy zresztą nie było, ale dawniej inaczej działały siły tradycji i społecznych nakazów). Dziś jednak na każdą grupę oraz na każdego ucznia i słuchacza musimy patrzeć bardziej otwarcie i bardziej twórczo dobierać najlepsze dla nich metody i techniki nauczania.
• NOWOCZESNOŚĆ – wiele klasycznych metod nauczania ma wciąż całkiem wysoką skuteczność. Jednak lekceważenie i ignorowanie nowych technologii, które są dziś codziennością zarówno w szkolnictwie i nauce, jak i w pracy i w domu, to wielki błąd lektora języka obcego. Prawdziwy profesjonalista regularnie analizuje sytuację i dokonuje wyborów, dostosowując środki dydaktyczne do możliwości i potrzeb uczniów i słuchaczy. Z niektórych technologii i technik można świadomie nie korzystać, jednak wszystkie powinno się dobrze znać i rozumieć.
• RÓŻNORODNOŚĆ – zarówno lektorzy jak i osoby uczące się języków obcych mają dziś dostęp do ogromnej ilości materiałów dydaktycznych – zarówno tych specjalnie przygotowanych jak i tych autentycznych. Profesjonalny lektor musi mieć doskonałą orientację w tych zasobach: zna zarówno nowoczesne podręczniki i publikacje metodyczne wydawnictw jak i specjalistyczne portale edukacyjne oraz materiały multimedialne dostępne w różnych formach, a także internetowe źródła prasowe i publikacje internetowe współtworzone przez użytkowników.

Pamiętając o tych trzech zasadach, możemy skutecznie wcierać w życie niezmiennie prawdziwą maksymę wyrażoną kiedyś przez Alberta Einsteina: Nauka powinna być prowadzona w taki sposób, aby uczniowie uważali ją za cenny dar a nie za ciężki obowiązek.

Wojciech Graniczewski, Instytut Języka Angielskiego Bell w Krakowie